«فَبَشِّرْ عِبَادِ  الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ» ( زمر: 17،18)

فلسفه تحليلی از منظر عقلانیت/ معرفی کتاب

کتاب «فلسفه تحلیلی از منظر عقلانیت نقاد»، به قلم دکتر علی پایا   منتشر شد.  به منظور آگاهی و اطلاع  جامعه ی علمی و اهالی فلسفه و  خوانندگان گرامی  وب سایت نیلوفر  از مندرجات این کتاب ارزشمند، فهرست مندرجات و پیشگفتار کتاب منتشر می شود.

رویکرد عقلانیت نقاد به دین

علی پایا: در یک کنفرانس بین المللی در باره دین که به همت اتحادیه کنگره جهانی تاریخ ادیان در مرداد و شهریور ماه سال جاری در شهر اِرفورت در آلمان برگزار شد و در آن 1400 مقاله در خصوص جنبه های مختلف دین شناسی ارائه گردید، یکی از جلسات به بررسی فلسفی زبان دین و رابطه آن با صدق اختصاص داده شده بود[2]. در آن جلسه یک فیلسوف زبان دانمارکی به نام لارس آلبینوس[3] در مقاله خود با عنوان "انواع صدق" این مدعا را مطرح ساخت که فهم فلسفی از دین بنیاد خود را به نظریه صدق تطابقی محدود کند بلکه می باید نظریه پراگماتیکی صدق را نیز مد نظر قرار دهد....

از قران چه و چگونه می توان آموخت؟ یک بررسی از منظر عقلانیت نقاد -2

علی پایا: اگر همان گونه که گذشت، قران همچون کیهان، کتابی گشوده است سرشار از ایات و نشانه و بینه هایی که به واقعیتی ورای پدیدار ها اشارت دارند، آنگاه مدعای مقاله حاضر آن است که بهترین راه برای بهره گیری از قران کاربرد شیوه ارائه حدس ها و ارزیابی نقادانه خطا ها و نقص های آن است (بخش 2 در بالا). گام نخست در کاربرد موفق این روش، همان گونه که پیشتر توضیح داده شد، عبارت است از داشتن مساله یا چالشی که واقعیت پیش روی ما قرار داده است و راه حل می طلبد. گام بعد عبارت است از تولید یک گمانه به منزله راه حل موقت برای مساله یا چالش مورد بحث. سومین گام ناظر است به ارزیابی نقادانه راه حل پیشنهادی به نیت آشکار ساختن جنبه های ضعف و قوت آن.

از قران چه و چگونه می توان آموخت؟ یک بررسی از منظر عقلانیت نقاد -1

علی پایا: هدف این مقاله معرفی رویکرد عقلانیت نقاد به قران پژوهی است.  در بخش نخست معرفی کوتاهی ازاین رویکرد ارائه می شود. در دنبال نکاتی به اختصار و اجمال در باره دیدگاه عقل گرایان نقاد در خصوص دین بازگو می گردد و سپس در بخش سوم یک مجموعه از مفاهیم مرتبط یعنی "قابلیت فشرده شدن به نحو آلگوریتمی"، سیستم های پیچیده"، و "عمق منطقی" معرفی خواهند شد. در چهارمین بخش مقاله و با استفاده از مقدماتی که در بخش های پیشین عرضه شده اند، استدلال خواهد شد قران یک سیستم پیچیده با عمق منطقی زیاد است و پیام آن را به بهترین نحو می توان به مدد رویکرد عقلانیت نقاد فهم و درک کرد....

تواضع معرفتی؛ راهکار فلسفی مبارزه با خشونت

علی پایا*: فلسفه، لااقل آن گونه که نگارنده آن را فهم می‎کند و در تاملات خویش به کار می‎گیرد، نوعی "بازی زبانی" یا "روشی درمانگر"، یا "فعالیتی نظیر حل جدول کلمات متقاطع"، یا "تکاپویی در خدمت ایضاح ابهامات معنایی" نیست، بلکه کوششی اصیل برای دست و پنجه نرم کردن با مسائل واقعی است که از رهگذر مواجهه با جنبه‎های مختلف واقعیت (خواه واقعیت طبیعی و خواه واقعیت‎های برساخته اجتماعی) پدیدار می‎شوند. این کوشش با نیت دستیابی به راه حل‎های مناسب برای مسائل مورد اشاره به انجام می‎رسد هر چند که کسب موفقیت در این مسیر از پیش تضمین شده نیست.

فقیه به منزله یک مهندس: یک ارزیابی نقادانه از جایگاه معرفتشناسانه فقه

علي پایا: در مقاله حاضر پس از ارائه توضیحات کوتاهی در باره تفاوت های میان علم و تکنولوژی و نیز مشخصه های اصلی مهندسی، جنبه های معرفت شناسانه فقه مورد بررسی قرار می گیرد. نکته اصلی مورد توجه مقاله آن است که هرچند دانشوران مسلمان نظیر فارابی و غزّالی در طبقه بندی هایشان از علوم، فقه را در مقوله علوم کاربردی قرارداده اند، مع هذا به نظر می رسد اهمیت این امر از یک منظر معرفت شناسانه مرتبه دوم چنان که باید مورد توجه فقها و یا دانشوران مسلمان (و حتی غیر مسلمان) قرار نگرفته است.

نسبت علم و نقد در گفت و گو با علی پایا

علي پایا:  نشریه سوره، که ظاهرا به قصد اقتراحی در خصوص رابطه میان علم و نقد، شمار قابل ملاحظه ای پرسش را با نگارنده در میان گذارده است. هرچند نشریه نگارنده را در پاسخ به همه یا برخی از پرسش ها مختار ساخته بود، نگارنده به اعتبار اهمیت جنبه های مختلف و متنوعی که در پرسش ها مطرح شده اند، و از آن رو که به نظر می رسد این پرسش ها یا مشابه آنها برای بسیاری دیگر از دانشوران مطرح است، تصمیم گرفت به همه آنها پاسخ دهد. اما پاسخ ها عموما برای مخاطبانی تحریر شده اند که با مباحث فلسفی مربوط به علم فی الجمله آشنایی دارند.

مروری بر ورود فلسفه علم به ایران در گفت و گو با علی پایا

علی پایا: رشد علوم و فلسفه های جدید در ایران تا حد زیادی رشد گلخانه ای بوده است. یعنی ما محصول آماده را وارد کرده ایم و چند صباحی بدان دلخوش بوده ایم و بی آن که چندان کوششی جدی به خرج دهیم که با بهره گیری از ظرفیت آنچه در اختیار گرفته ایم خود تن به خطر برای مواجهه با چالش های واقعیت دهیم و کوشش کنیم از رهگذر این خطر کردن ها به راه حل هایی دست یابیم که برای مشکلاتی که ما با آنها روبرو هستیم، مناسب تر از راه حل های وارداتی است، دل خود را به این خوش کرده ایم که با تازه ترین "مد های فکری" اشنایی داریم و جدید ترین اصطلاحاتی را که غربیان برای رفع نیاز های معرفتی خود جعل کرده اند، احیانا بهتر از خود آنها تلفظ می کنیم و "توضیح" می دهیم.

ترویج علم در حیطه عمومی و مبارزه با شیادی و شارلاتان بازی به نام علم

 علی پایا: ترویج علم در حیطه عمومی، هدف مهم دیگری را نیز دنبال می کند که موضوع اصلی یادداشت کوتاه کنونی است. این هدف، مبارزه با شیادی و شارلاتانی به نام علم و تخصص است. چند دهه قبل یک جوان اسرائیلی به نام "اوری گِلر Uri Geller" مدعی شد که از توانایی برای خواندن افکار دیگران و تاثیر گذاری بر روی ذهن آنان (تله پاتی) برخوردار است و می تواند با امواج مغز خود بر روی اشیا بیرونی اثر بگذارد و از جمله اشیاء فلزی نظیر قاشق یا کلید را تنها با انرژیی که از مغز خود ساطع می کند و با مالیدن انگشتان خود بر روی آنها (بی اِعمال هیچ فشاری) خم کند....

ملاحظاتی نقادانه در باره پاسخ های آقای دکتر سوزنچی

 علی پایا: نگارنده با ناقد محترم همداستان است که ظاهرا در موارد حائز اهمیتی دیدگاه ناقد محترم و نگارنده قریب الافق است. اما در مورد "علم دینی" اگر همان گونه که ایشان توضیح می دهند، بحث صرفا لفظی است، در آن صورت توصیه روش شناسانه موکد نگارنده به ناقد محترم آن است که برای پرهیز از به خطا افتادن مخاطبانی که به ایشان حسن ظنّ دارند، از به کار گیری این اصطلاح نادرست، اجتناب ورزند. علم، همچنان که ایشان نیز متذکر شده اند، معیارش خود واقعیت است و به این اعتبار اسلامی و غیر اسلامی ندارد.



google-site-verification: google7a6d7632a8557852.html