«فَبَشِّرْ عِبَادِ  الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ» ( زمر: 17،18)

ملکیان: به سوي دلسوزي براي تمام بشريت برويم

 مصطفی ملکيان:  اين که هرکس از جمله ما ايرانيان به وطن خود علاقه‌منديم امر جديدي نيست. يوناني ها، چيني‌ها و ژاپني ها هم به کشورشان و فرهنگشان علاقه‌مند هستند و اتفاقا اين علاقه غريزي است و کسي درباره حب کشورش تفکر نکرده است. / من به هيچ معناي انتزاعي اعتقاد ندارم و فقط به انسان‌هاي داراي گوشت و استخوان ايمان دارم. حبشي، رومي و ايراني و.... به نظر من مساوي هستند و ما بايد به سوي دلسوزي براي تمام بشريت برويم ولي اگر اين دلسوزي باشد موافقم که بايد اول شامل حال هموطنانمان باشد.

 

در نشست همايش حافظ که شامگاه ۱۵ ارديبهشت‌ماه در سالن مطهري دانشگاه آزاد اسلامي برگزار شد، نشستي با موضوع حافظ و هويت ملي با حضور مصطفي ملکيان، علي‌اصغر دادبه، ژاله آموزگار و شروين وکيلي برگزار شد.

به گزارش ايسنا،‌ در ابتداي اين نشست ژاله آموزگار گفت: وقتي اسم ايران و هويت ايران مي‌آيد نمي‌توان اين هويت را تنها به نقشه ايران و مرزهاي جغرافيايي محدود کرد. ما به مرزبندي‌هاي سياسي کاري نداريم. وقتي درباره حافظ حرف مي‌زنيم درباره عشق به فرهنگ ايراني حرف مي‌زنيم. دکتر شايگان به تازگي گفته است که نمي دانم چرا همه دنيا شاعر داشته اما هيچ کدام از اين کشورها عاشقانه شاعرهايشان را مانند ايرانيان دوست نداشتند.

در ادامه دکتر علي‌اصغر دادبه گفت: من مسئله‌اي را طرح کردم که در آن هويت ملي مثل يک مثلث است. هر مثلث سه ضلع دارد ولي هر سه ضلع ارزش مساوي ندارند. يکي از اين اضلاع زبان و ادب ملي، يکي تاريخ و اساطير و ضلع سوم حکمت و فلسفه ملي است. از آغاز قرن سوم با آغاز حکومت ملي در ايران نخستين گام برداشته شد. آن دو قرن اوليه واقعا دو قرن سکوت نبودند اما به اين دليل که حکومت و زبان ملي نداشتيم در نتيجه ثبت نمي شد تا اينکه يعقوب ليث با آن کلام مشهور آغازگر زبان مي‌شود.

او افزود: سرانجام در قرن چهار که عصر طلايي فرهنگ است هويت ملي به نتيجه مي رسد و هر سه ضلع احيا مي شود و اهميت فردوسي در اين است که هر سه ضلع را احيا کرد و اگر ابن سينا در اواخر عمر به سوي حکمت مشرقي برمي گردد به آن دليل است که حکمت مشرقي همان حکمت ملي ماست که فردوسي اولين بار آن را مطرح کرد. ديوان حافظ نيز ديواني است که سند هويت ماست و البته اشارات تاريخي و اساطيري نيز به جاي خود مهم است.

در ادامه اين نشست مصطفي ملکيان گفت: از شرکت در اين پنل خوشحالم اما اگر بخواهم نظرم را بگويم احتمال سوء تفاهم مي بينم. مطلبي که من قصد بيان آن را دارم ممکن است استادان حاضر را ناراحت کند. به نظر من در اين که هرکس از جمله ما ايرانيان به وطن خود علاقه‌منديم امر جديدي نيست. يوناني ها، چيني‌ها و ژاپني ها هم به کشورشان و فرهنگشان علاقه‌مند هستند و اتفاقا اين علاقه غريزي است و کسي درباره حب کشورش تفکر نکرده است.

او اظهار کرد: نکته دوم اين است که وقتي ما وطن خودمان را دوست داريم بزرگان وطن مان را نيز به همان اندازه دوست داريم. مثلا آلماني ها هم به گوته علاقه‌مندند مثل ما که به فردوسي، حافظ و سعدي علاقه منديم. در هر فرهنگي شعر مطرح است مردم آن فرهنگ به شعر علاقه مندند، اگر نمايشنامه يا فلسفه مطرح باشد به نمايشنامه يا فلسفه علاقه مندند. هر کدام بر حسب سنتشان عمل مي کنند اما اينکه چرا ما بيش از همه به شاعرانمان علاقه داريم به اين دليل است که ما اينها را مي شناسيم. اگر آنان که نمي شناسيم مطرح نيستند دليل بر اين نيست که آنها خوب نيستند. اگر فردوسي گفته بود هنر نزد ايرانيان هم هست خوب بود اما اينکه مي گويد هنر نزد ايرانيان است و بس را نمي توانم قبول کنم يا نظامي که مي گويد همه عالم تن است و ايران دل، اگر نظامي يوناني بود مي گفت همه عالم تن است و يونان دل!

ملکيان ادامه داد: چون نظامي اين را گفته دليل نمي شود که هر چه را گفته بپذيريم. چگونه مي توان کمدي الهي، ايلياد و اديسه را نديد؟ من به هيچ معناي انتزاعي اعتقاد ندارم و فقط به انسان‌هاي داراي گوشت و استخوان ايمان دارم. حبشي، رومي و ايراني و.... به نظر من مساوي هستند و ما بايد به سوي دلسوزي براي تمام بشريت برويم ولي اگر اين دلسوزي باشد موافقم که بايد اول شامل حال هموطنانمان باشد.

سپس دکتر دادبه در پاسخ به صحبت هاي دکتر ملکيان گفت: حرف هاي شما را قبول دارم اما منطق شعر و هنر با عقل متفاوت است. اگر ما مثل دوامي و غيره بخواهيم عمل کنيم و عاقلانه حرف بزنيم بايد بگوييم پير ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت کفر است؛ اگر بخواهيم با منطق عقل نگاه کنيم. از لوازم شعر مبالغه است و وقتي مي گويد هنر نزد ايرانيان است و بس مبالغه کرده است. فردوسي اين را مي داند که نزد ديگران هم هنر است پس عينک متفاوت است و نظامي و فردوسي منکر هنرهاي ديگران نبودند و در شعر هدف اخبار نيست.

دادبه در پايان گفت: ما در جهاني هستيم که مورد هجوم و انکاريم. وقتي همه ما را انکار مي کنند اينکه حرف از هويت ايراني بزنيم خودشيفتگي نيست.

در ادامه اين نشست دکتر شروين وکيلي سخناني را مطرح کرد و به دفاع از هر دو موضع پرداخت.

دکتر ماحوزي و مجدالدين کيواني هم مسائلي را مطرح کردند.

بر اساس اين گزارش، همايش بين‌المللي حافظ توسط دانشگاه آزاد اسلامي در تهران و شيراز برگزار مي‌شود.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی



google-site-verification: google7a6d7632a8557852.html