کدامیک؟ کوروش یا محمد؟

اسماعیل اردستانی: بین حوزه فرهنگی تمدنی پارسی ایرانی و نیز آرامی – عبری – عربی از چهار هزار سال پیش ارتباطات و گفتگوی و گاهی تنش هم وجود داشته .نخستین مواجهات در دوره عیلام و سومر بوده که هنوز بقایای این برخورد در بناهایی مثل چغا زنیبل مشاهده می شود .بعضی از باستان شناسان معتقدند بناهایی مثل بنای فوق در…

اسماعیل اردستانی: بین حوزه فرهنگی تمدنی پارسی ایرانی و نیز آرامی – عبری – عربی از چهار هزار سال پیش ارتباطات و گفتگوی و گاهی تنش هم وجود داشته .
نخستین مواجهات در دوره عیلام و سومر بوده که هنوز بقایای این برخورد در بناهایی مثل چغا زنیبل مشاهده می شود .بعضی از باستان شناسان معتقدند بناهایی مثل بنای فوق در فلات مرکزی ایران هم مشاهده شده .سنگ نبشته های اولیه نشان از زبان و نوشتار اکدی هم بوده که زبانی سامی بوده است .در این دوره بخشی از زبان و اسطوره های سامی با تمدن ایرانی ممزوج شد.


مرحله دوم تبادلات در دوره هخامنشی بود .در این دوره زبان و مخصوصا خط ابجد آرامی به تدریج در منطقه غرب و مرکز آسیا گسترش پیدا کرد و جز جدایی ناپذیر فرهنگ ایرانی در آمد .البته نفوذ سیاسی هخامنشیان در غرب آسیا هم تاثیرات زیادی روی زبان آرامی و فرهنگ و زبان عبری گذاشت .زبان آرامی این دوره را آرامی سلطنتی یا هخامنشی هم می گویند که زبان مسیح هم بوده .ممکن است این رخداد زبانی در آرامی حتی علتی برای رخداد مسیح هم باشد چون وحی ادیان معمولا در چنین تحولات زبانی ایجاد می شده .در این مرحله نفوذ زبان و خط آرامی در ایران گسترش پیدا کرده به طوریکه خط اوستایی اصولا الفبایی آرامی با تغییرات مختصر بوده .در این دوره است که الفبای ایرانیان ابجد می شود .به عبارتی ایرانیان حتی قبل از اسلام هم تحت تاثیر فرهنگی جریانهایی از غرب خود بوده اند .


مرحله سوم همان مرحله اسلامی عربی است .لازم است گفته شود که خود فرهنگ عربی اسلامی بعد از محمد بسیار متاثر از زبان و فرهنگ فارسی بوده که توضیح این مطلب مجال دیگری می طلبد .
بسیاری از آموزه های قرآنی متاثر از دین ایرانی بوده از جمله مهترین آن مسئله رستاخیز و روز داوری یا یوم دین که اصلا دین واژه ای پارسی بوده است .همچنین رد پای ارداویرافنامه را در تصویر سازیهای قران از بهشت و جهنم هم مشاهده می کنیم.
مفهوم منجی یا نجات بخش اصلا ایده ای ایرانی بوده که بعد از تخریب اول معبد اورشلیم وارد فرهنگ و زبان دینی یهودیت شد و بعدا از طریق یهودیت وارد اسلام هم شد .


بنابراین هم ایده آخرت و هم ایده منجی که هر دو ذیل مفهوم عدالت می آیند ایده هایی ایرانی بودند که در دوره هخامنشی وارد دین و فرهنگ نوشتاری یهودیت و بعدا عربها درامد .
تصور می کنم ( این البته یک فرض است ) که ایرانیان در زمان ساسانی چندان جدایی بین خود و اعراب قائل نبودند و احتمالا منتظر منجی موعود بودند و سپاه عربی را که عمدتا حیره ای بودند و آن زمان حیره یکی از استانهای ایران بود ، را در قالب همین انتظار موعودگرایانه تفسیر کردند .یعنی برداشت آنها از این رخداد ذیل ذهنیت انها از عدالت قرار می گرفت .اینکه بعدها چه رخ داد البته تفسیر دیگری می طلبد .در جریان انقلاب ۵۷ هم چنین جدایی وجود نداشت .هر گاه در این کشور یکی از این دو بخش به شدت سرکوب شود ، طولی نمی کشد که امر سرکوب شده باز می گردد ( این اصل بنیادی در روانکاوی است که آنچه سرکوب می شود زمانی بازمی گردد ) .در دهه های بیست ، سی و چهل و نیز پنجاه به شدت فرهنگ دینی و طبقات مذهبی سرکوب شدند، البته منظور سرکوب سیاسی نه بلکه سرکوب روانی ، اجتماعی و پس زده شدن به واسطه تمدن جدید ، این ممکن است علت بازگشت دین در ۵۷ را توجیه کند .همانطور که بازگشت امروز جوانان به فرهنگ ایرانی باستانی و وازدگی از فرهنگ دینی عربی را توجیه می کند .


بنابراین من با دو دیدگاه و رویکرد مشکل دارم .
اول رویکردی که به دنبال خلوص ایرانی است و هر نوع فرهنگ اسلامی و عربی را تحت عنصر بیگانه پس می زند ( از تناقضات فکری و رفتاری این افراد پذیرش مو به موی فرهنگ و تمدن مدرن غربی است )
و دیدگاهی که فرهنگ و زبان پارسی را نادید می گیرد .
به یاد داشته باشیم که گفتمان غالبی که باعث انقلاب شد نه فرهنگ خالص اسلامی عربی که گفتمان ” خدمات متقابل ایران و اسلام ” بود .و نیز مرحوم دکتر شریعتی همان حس را نسبت به حسین داشت که به سیاوش داشت .


امروز نیاز به گفتمانی داریم که از هر دو گفتمان فوق استعلا پیدا کند و ضمن جذب و هضم هر دو فرهنگ فوق ضرورت بداند مواجهه فکری و فرهنگی با اندیشه و تمدن جدید .
بنابراین تصور می کنم نباید در دام دوگانگی کاذب فوق افتاد که طرفین این دوگانگی بیشتر نظرگاه سیاسی اتخاذ کرده اند تا اینکه یک موضع فکری فرهنگی .

۰ ۰ آرا
ارزیابی شما
guest
24 Comments
Inline Feedbacks
مشاهده همه ی نظرات
حجت جانان
حجت جانان
آبان ۲۶, ۱۳۹۹ ۸:۴۳ ب٫ظ

اقای محمد میم عزیز ادعاهای قران را قابل تحقق دانستن ودرصدی شانس برایش قایل شدن یک طرف است محق بودن ان ادعاها یک مطلب دیگرست شما نوشتید که ایا من ندانم گرا هستم ببینید واقعیت اینست که از نظر من خدا قابل اثبات نیست ولی در اعماق وجودم به وجود او باور دارم یک دلیلش هم اینست که مدام با او درگیرم که اگر معتقد به او نبودم قاعدتا نبایست این درگیری را هم بااو داشته باشم من در اعماق وجودم به خدای اثبات نشده معتقدم ولی او را لایق پرستیدن نمیدانم من به او معترضم از نظر من حتی… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۲۶, ۱۳۹۹ ۵:۳۹ ق٫ظ

سلامی دیگر به آقای حجت جانان، به نظر من می رسد که موضع شما ندانم انگاری یا اگنوستیک باشد، به این معنا که وقتی از اگنوستیک می پرسند آیا خدایی هست یا نیست، می گوید نمی دانم و شاید باشد و شاید هم نباشد، و وقتی می پرسیم آیا حیات پس از مرگی هم هست یا نیست، می گوید نمی دانم و شاید باشد و شاید نباشد. یک موضع آدئیست هم داریم که وقتی مثلاً می پرسیم آیا خدایی هست یا نیست، می گوید می دانم که نیست. تعداد قابل توجهی از افراد را می توان یافت که خود را… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۲۴, ۱۳۹۹ ۵:۰۹ ق٫ظ

آقای حجت جانان، سلام دوباره. حشر و نشر جمعی را که گفتم، به این خاطر بود که در قرآن چنین آمده است. اصلاً بیاییم فرض را بر این بگذاریم که در قرآن، تناسخ آمده و در متون بودایی، حشر و نشر جمعی. تاکید قرآن بر این امر کلی نیست که زندگانی انسان، پس از مرگ نیز تداوم خواهد داشت، بلکه تاکید اصلی اش بر این است که حیات این جهانی و حیات پس از مرگ انسان های مختلف، مختلف خواهد بود و نه یکسان. متن کلی قرآن، منطقی پیچیده نیست و می توان آن را در گزاره هایی معدود به… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  محمد میم
آبان ۲۴, ۱۳۹۹ ۸:۳۴ ب٫ظ

اقای محمد میم عزیز این نوع نگرش شما را درصورتی میتوان پذیرفت وقران را عهدنامه بین خدا وانسان نامید که اولا خدا را مفروض بگیرید که همانطور که قبلا هم گفتم خدا قابل اثبات نیست فقط تعبدا میتوان انرا پذیرفت ثانیا قران را هم بعنوان کتاب خدا مفروض بگیریم چون هیچ دلیلی مبنی بر اینکه قران کتاب خدا باشد نیست وبر عکس همانطور که قبلا هم گفتم مطابق الهیات اسلامی خدا کتاب ندارد خدا کلام ندارد خدا حرف نمیزند خدا دین ندارد ثالثا مشکل اصلی دیگری که هنوز بررسی نکردیم اینست که هدف خلقت معلوم نیست هیچ دلیل عقلی مبنی… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۲۲, ۱۳۹۹ ۱۱:۰۰ ب٫ظ

آقای حجت جانان، با سلام. یکی از علل موفقیت ظاهری تئوریهای آقای شبستری و سروش این است که از ظواهر قرآن بر می آید که محمد معجزه ای آفاقی به معنای منتسب به عیسی یا موسی نداشته است، وگرنه معلوم‌ نیست که چگونه آقای شبستری یا آقای سروش می توانستند تئوریهای خود را برای تبیین تورات یا انجیل نیز به کار ببرند. نگاه آقای شبستری و سروش به قرآن مانند نگاه یک مردم شناس (ظاهراً معادل فارسی آنتروپولوژیست) یا فیلسوف زبان قرن بیستم است که وارد دستگاه سفر به زمان می شود و بدون اینکه شخصیتی دیگر بشود، عیناً با… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  محمد میم
آبان ۲۳, ۱۳۹۹ ۸:۱۶ ق٫ظ

اقای محمد میم عزیز هرمنوتیک همین است فن فهم وتفسیر متن است یعنی اینکه در مورد تفسیر متن باید خودت را دران مقطع تاریخی قرار دهی باید فرهنگ واداب ورسوم قومی که متن دران مده لحاظ شود علم زمانه میبایست لحاظ شود که همه ی اینها در تفسیر دقیق متن موثر است در مورد معجزه باید بگویم که معجزه فقط میتواند برای کسیکه از نزدیک انرا مشاهده میکند حجت باشد البته اگر دیگر شرایط را هم دارا باشدوان شرایط اینست که فردیکه ادعای پیامبری میکند عملی وگقته ای خلاف اخلاق انجام ندهد بسیار کسانند که همین الان هم میتوانند کارهای… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۲۰, ۱۳۹۹ ۳:۵۹ ق٫ظ

سلامی دیگر. آقای حجت جانان، همانگونه که گفته شد، دو مدعای اصلی قرآن که بارها در سراسر قرآن تکرار شده است، یکی وحدانیت خداوند است و دیگری حتمیت حشر و نشر جمعی انسان ها. دو محکم اصلی قرآن (با همان اصطلاح محکمات قرآنی)، یا خلاصه قرآن، همین دو مدعا هستند. مدعای وحدانیت، قرآن را از کلیساهای اصلی مسیحیت جدا می کند و مدعای حشر و نشر جمعی، آن را از بودایی و هندویی، و قرآن با تاکید و تکرار بر حشر و نشر جمعی، که در تقابل با تاکید تقریباً ناچیز این امر در کتب عهد عتیق (لااقل شکل فعلی… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  محمد میم
آبان ۲۰, ۱۳۹۹ ۱۰:۰۰ ب٫ظ

دوست عزیز اقای محمد میم باعرض سلام باید بعرض برسانم که شما پیش فرضهایی متصور میشوید وبراساس ان حکم میکنید که از حقیقت به دور است ۱-هرگزهمه ی مسیحیان ویهودیان معتقد به تثلیث ویا فرزند داشتن خدا نبودند ونیستند که قران بخواهد فصل الخطاب باشد هم مسیحیت وهم یهودیت معتقد به جهان پس از مرگ وحشر ونشر هستند این نقشی که شما برای قران قایل شدید واقعیت ندارد قران برای چنین منظوری نیامده است قران میگوید ان الذین امنوا والذین هادو والنصاری والسابئین من امن بالله والیوم الا خر وعمل صالح فلهم اجرهم عند ربهم ولا خوف علیهم ولاهم یهزنون… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۱۹, ۱۳۹۹ ۵:۰۸ ق٫ظ

سلامی دوباره به آقای حجت جانان. به خاطر تو در تو نشدن زیرنویس ها، ادامه بحث را به یک پیام مستقل آوردم. از منظری که آقای سروش و شبستری از آن منظر به قرآن می نگرند، فردی به نام محمد که مدتها در غارها به ریاضت مشغول بوده، ناگهان بیرون می آید و ادعا می کند که وجودهایی ماورایی می بیند و همین ادعایش در طی سالها تداوم پیدا می کند تا نهایتاً کتابی به نام قرآن به عنوان مجموعه دریافت ها یا گزارش دریافت های مکاشفه ای پدید می آید. دو محور مبنایی این مکاشفات، یا خلاصه دریافت های… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  محمد میم
آبان ۱۹, ۱۳۹۹ ۹:۱۹ ب٫ظ

سلام اقای محمد میم شما مطلبی را مفروض گرفته اید که همه ی پیامبران توسط پیامبر قبل از خود تایید شده واثار نمایان شدن واسم او را اعلام کرده است اصلا چنین نیست هیچوقت همه ی پیامبران توسط پیامبر قبلی تایید نشده اند پیامبران خودشان ادعای پیامبری داشته اند وبرای ادعایشان معجزه ارائه نمودند که معجزه ایشان درواقع تاییدشان بود به همراه شخصیت خود پیامبران جایگاه اجتماعیشان وپیامی که به همراه داشتند این مجموعه صحت ادعای انان را روشن میساخت اما در مورد حضرت محمد این ادعای مسلمانان وقران است که مسیحیان به امدن ایشان واقف بوده اند ویا درکتابشان… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
جواب به  حجت جانان
آبان ۲۰, ۱۳۹۹ ۹:۰۹ ب٫ظ

در مورد سوالی که در نوشته خود مطرح کرده اید، یعنی اینکه چگونه مسلمانان به پیامبری محمد ابن عبدالله ایمان آورده اند، می توان گفت: از قرآن و شواهد تاریخی این احتمال می رود که محمد معجزه ای به معنای عیسوی یا موسوی نداشته است. پس می توان پرسید چگونه و چرا معاصر محمد به پیامبری او ایمان آورده است؟ در اینجاست که تز مژده پیامبر قبلی به آمدن پیامبر بعدی مطرح می شود. یعنی می توان یک فرضیه به این شکل مطرح کرد: فرضیه مژده نبوت بی معجزه: “”عده ای قابل ملاحظه از مذاهبی خاص از مسیحی و یهودی… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  محمد میم
آبان ۲۱, ۱۳۹۹ ۴:۲۶ ب٫ظ

اقای محمد میم ابتدا انکه محمد از طرف مردمی که درمیان انها میزیست پذیرفته نشد بسیار تلاش کرد وتبلیغ نمود تا توانست پروزه فکری خود را جلو ببرد مقاومت بسیاری درمقابلش انجام گرفت تا او را انکارنمایند محمد درمیان مسیحیان به دنیا نیامد که انها منتظر امدن چنین فردی باشند اودرمیان بت پرستان ظهور کرد انچه که محمد را موفق نمود سخنان عدالتخواهانه او بود فریاد برابری سیاه وسفید نزد پروردگار گرچه در روزگاران برده داری چنین ندایی داده شد اما چون عدالتخواهی در نهاد انسانها ریشه دارد انسانها را ناخواگاه مجذوب میکند گفته های محمد جز مراعات اخلاق ونیکی… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۱۸, ۱۳۹۹ ۳:۳۲ ق٫ظ

با سلام. دوست گرامی آقای حجت جانان، در مورد ارجاع شما به نظریات آقای سروش و مثلاً محال بودن تجدید اراده الهی می توان گفت که نظریات ایشان و نتایج اش در اصل در محدوده جدل قرار دارد و نه در محدوده فلسفی. ایشان مخاطب اصلی خود را حوزه های علمیه مذاهب مختلف اسلامی و به ویژه حوزه های علمیه شیعی می داند و بر اساس موارد مقبول آنها با آنها به فرم جدلی بحث می کند. مثلاً در همان مورد محال بودن تجدید اراده الهی ابتدا باید روشن کرد منظور از خدا و اله چیست یا کیست. اگر خدا… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  محمد میم
آبان ۱۸, ۱۳۹۹ ۸:۳۵ ب٫ظ

سلام اقای محمد میم دوست عزیز دکتر سروش در نظریه رویای رسولانه درپی اثبات خدا نیست اصلا رویای رسولانه ربطی به اثبات وجود خدا ندارد رویای رسولانه یک بحث درون دینی است ودر حوزه فلسفه اسلامی وکلام اسلامی قرار میگیرد دکتر سروش با توجه به نظریات فلاسفه مسلمان وبا توجه به الهیات اسلامی این نظریه را در ارتباط با فهم از قران طرح نمود وتلاش کرد که مسلمانان را از جزم گرایی نجات دهد اینکه مسلمانان گمان میکردند که قران کلمه به کلمه از جانب خدا امده است وبرای همه ی اعصار وقرون کاربرد دارد دکتر سروش نشان داد که… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  اسماعیل اردستانی
آبان ۱۹, ۱۳۹۹ ۹:۳۷ ب٫ظ

سلام وحی یک رخداد زبانی نیست وحی مستقل از پیامبر نیست همانطور که قبلا هم گفتم حرکت از بالا به پایین محال است وحی حرکت از پایین به طرف بالاست وربطی هم به دوگانه گرایی افلاطونی ندارد افلاطون معتقد به دوجهان بود که جهان حاضر فرع بر جهان اصلی بود ولی در رویای رسولانه یک جهان است وانهم همین جهانی است که دران زندگی میکنیم اما در رویا مطالبی به پیامبر الهام میشود وان بصورت سمعی وبصری است وتناقض الود است اصلی هم نیست رویا دیدن چه ربطی به دوگانه گرایی دارد مگر انکه جهان پس از مرگ وقیامت را… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
آبان ۱۶, ۱۳۹۹ ۹:۴۴ ق٫ظ

جناب اردستانی لطفا پاسخگوی سوال من باشید متشکرم

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  اسماعیل اردستانی
آبان ۱۶, ۱۳۹۹ ۸:۵۸ ب٫ظ

جناب اردستانی اینکه ما اول مسلمان میشویم بعد قران برایمان حجیت پیدا میکند اشتباه است قران بر بت پرستان وکفار زمان جاهلیت وبرای هدایت انان فرستاده شد قران میگوید امده است که همه ی مردم را هدایت نماید شهررمضان الذی انزل فیه القران هدی للناس وبینات من الهدی والفرقان درماه رمضان قران نازل شد برای هدایت مردم برای اینکه انها را هدایت نماید وترازوی حق وباطل باشد قران خودش میگوید برای هدایت عموم مردم است وترازوی حق وباطل است بعد شما قران را درجه دومی میگیرید ومیگویید ما مسلمان میشویم بعد قران حجت میشود ! ما چرا وبر چه اساس… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
جواب به  اسماعیل اردستانی
آبان ۱۷, ۱۳۹۹ ۷:۲۸ ب٫ظ

جناب اردستانی شما نمیتوانید چون در یک ایه گفته شده ایات روشن درسینه کسانیست که علم یافته اند ادعا کنید که انانیکه قران را قبول دارند وتسلیم هستند از قبل قران درسینه ی انان بوده است وهدایت شده اند !همانطور که اشاره کردم گفته شما نتیجه اش جبر است اینطور برداشت سطحی از متن بدون ارجاع به عقل کجراهه است بلی قران میگوید من هرکه را میخواهم هدایت میکنم وهرکه بخواهم گمراه میکنم ایا پس باید نتیجه گرفت که انسانها نقشی ندارند وهدایت شده ونشده از قبل معلوم بوده ! قران میگوید خدا بر تخت نشسته که چهار فرشته انرا… مطالعه بیشتر»

حجت جانان
حجت جانان
آبان ۱۳, ۱۳۹۹ ۸:۳۴ ب٫ظ

سلام جناب اردستانی اگر چهارتا کتاب پیش روی شما بگذارند که هر چهارتای ان ادعا کند کتاب خداست شما با چه متر ومعیاری ادعای انها را میپذیرید ؟ ایا هرچهارتا را به صرف ادعا کتاب خدا میدانید ؟ چه میکنید ؟ اینکه میگویید وحی مطلقا از سوی خداست بر چه اساس ؟ فقط برپایه ادعای قران ؟ایا شما قادرید به تناقضات قرانی پاسخ بگویید ؟ دکتر سروش از وحی معنای جدیدی را معرفی نمودند ووحی را حاصل مکاشفه ی محمد دانستند از نظر ایشان وحی بیان رویاها ومکاشفه وتجربه ی محمد بعنوان یک انسان است وچون وحی در ظرف انسانی… مطالعه بیشتر»

محمد میم
محمد میم
آبان ۱۰, ۱۳۹۹ ۱:۵۷ ق٫ظ

با سلام. مدتیست گروه هایی فکری با تمرکز در اروپا در تلاش هستند وجود تاریخی پیامبر اسلام را مورد تردید قرار بدهند و اسلام را ساخته ای آگاهانه در طی دو قرن با مشارکت نسل های متمادی جعل کنندگان دین تازه، تفسیر و معرفی کنند. تردید در وجود تاریخی محمد را می توان تداوم پروژه قدیمی تر اسطوره زدایی مسیحی غربی دانست که وجود تاریخی عیسی را مورد تردید قرار می دهد. این گروه ها نوعاً متمایل به تاریخ پیش از اسلام و ایرانی-شاهنشاهی گری و بزرگتر نمایاندن هر چه افزونتر دوره هایی چون هخامنشیان هستند. اما تناقض در اینجاست… مطالعه بیشتر»

فهرست
24
0
دیدگاه خود را با نویسنده و خوانندگان در میان بگذاریدx
()
x