نقش ها و مسئولیت های روشنفکری دینی

مقصود فراستخواه
 مقصود فراستخواه: شواهد بسیاری گواهی می‌دهد که روشنفکری دینی در پیدایش دولت دینی و بسیاری از مسایل مترتب بر دولت دینی مسوولیت دارد. پس اکنون باید به قاعده‌ای بازگشت که می‌گویند هر تمدنی توسط کسانی تغییر می‌کند که آن را به وجود آوردند. اگر روشنفکری دینی در ایجاد دولت دینی…

نصر: روشنفکری دینی در مغرب زمین موفق نبود

یادداشت
 سید حسین نصر: روشنفکری دینی کوچکترین موفقیتی در مغرب زمین برای حفظ مسیحیت نداشته است. این موضوع به روشنی قابل مشاهده است و با مطالعه تاریخ دو قرن گذشته قابل تشخیص است. دلیلش هم این است که ابتدا به مطالب ضد حقائق دین تسلیم می شود و بعد سعی می…

روشن‎فکری دینی، تلاش دووجهی و دوگانه

تقی آزاد ارمکی
 تقی آزاد ارمکی: این نیروی اجتماعی دین دارد و قائل به مدرنیته است؛ ازاین‌رو من اسم آن را روشن‎فکری دینی می‌گذارم. روشن‎فکری دینی مفهوم وسیعی است که می‌تواند گروه‌های مختلفی را در خود بگنجاند؛ مثلاً کسانی که خیلی در حوزه‌ی نقادی دینی وارد می‌شوند و کسانی که در حوزه‌ی بازنگری…

نقدی بر دو مصاحبه با استاد مصطفی ملکیان

مقاله
 احسان پروان:  جناب استاد ملکیان!  دو مصاحبۀ شما را در مورد روشنفکری دینی مطالعه کردم و پرسش هایی برایم مطرح شد که مایلم با شما در میان گذارم: «روشنفکری دینی پروژه‌ای ناموفق » ( ۲۱ دی ماه ۸۷، روزنامه اعتماد ) و « با پارادوکس خود چه می کنید؟» (…

ماهیت «روشنفکری دینی»

مقاله
احسان پروان: روشنفکری دینی  را باید به صورت یک طیف در نظر گرفت؛ طیفی دارای مراتب، یا شدت و ضعف[۱].طبعا این طیف واجد ویژگی‌های مشترک و عامی در همۀ مراتب آن است، اما این ویژگی‌ها در هر مرتبه دارای شدت و ضعف می باشند.  حال این ویژگی ها چه هستند…

فقه و روشنفکری دینی

گزارش
رضا بابایی: استاد مصطفی ملکیان که عمرش دراز باد، روشنفکری دینی را ناممکن می‌دانند؛ به چندین دلیل. به‌تازگی دلیلی دیگر یافته و در گفت‌وگو با یکی از نشریات، سخنی به این مضمون گفته‌اند: «متدین، نمی‌تواند از قرآن عبور کند و اقتضای پایبندی به قرآن، پایبندی به فقه است؛ زیرا یک‌دوازدهم…

روشنفکری دینی و مسئله تعبد و عقلانیت

یادداشت
عبدالعلی بازرگان: سایت “فرهنگ امروز” گفتگوئی در نقد روشنفکری دینی در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۲ با “مصطفی ملکیان”، از چهره های مطرح در محافل روشنفکری داخل کشور، تحت عنوان: “با پارادکس خود چه می کنند؟” انجام داده که بازتاب گسترده ای را موجب شده است. ملکیان در این مصاحبه با…

مسائل شناختی و جامعه شناختی نقد ملکیان بر اصناف تفکر دینی

محمود صدری:اینگونه بنظر می آید که جناب ملکیان در موضع فوق با روشنفکران لائیک ایرانی متفق القولند. آنها نیز نه تنها روشنفکری و نو اندیشی دینی را “متناقض” و “مانعه الجمع” می خوانند و همچنانکه آمد، با عباراتی چون “آبغوره فلزی” و “دایره مربع” از آن یاد می کنند، بلکه…

ما مدافع مدرنیته‌ایم و آن‌ها مدافع غرب

مصاحبه
داود مهدوی زادگان
مهدوی‌زادگان: هر غربی لزوماً به معنای مدرن بودن نیست، همان‎طور که هر مدرنی به معنای غربی بودن نیست. بر این اساس اگر ما یک جاهایی با غرب ضدیت داریم به معنای ضدیت با مدرنیته نیست؛ اما منتسبان به روشن‎فکری در ایران این ضدیت با غرب را ضدیت با مدرنیته عنوان…

«حسینیۀ ارشاد و حواشی آن» در گفت‌وگو با احسان شریعتی

گفت و گو
اشاره: نام دکتر علی شریعتی و حسینیه ارشاد در طول بیش از ۴ دهه اخیر چنان به هم درآمیخته است که شاید نتوان به سادگی از یکی بدون دیگری نام آورد. مهمترین و تاثیرگذارترین سخنرانی های “معلم انقلاب” در همین حسینیه واقع در خیابان “کوروش کبیر” سابق انجام شد و…

علی شریعتی در نگاه مصطفی ملکیان

مصطفی ملکیان
مصطفی ملکیان: من فکر می‌کنم واقعا برخی جلوه‌های شخصیتی دکتر شریعتی هر انسان فضیلت‌مند اخلاقی و هر انسانی که به لحاظ روانشناختی سالم باشد را جذب می‌کند. به تعبیر دیگری انسان غبطه می‌خورد که‌ ای‌کاش من هم به همین صورت بودم، ‌ای‌کاش من هم می‌توانستم در یک گزارش صادقانه، گزارشی…

چالش‌های پیش روی روشنفکری دینی

علی پایا
 علی‌پایا: پروژه روشنفکری دینی  با چالش‌های گوناگون از سوی افراد و نیز گروههای مختلف مواجه است. از یکسو دین‌ستیزان وجود هر نوع ظرفیت مثبت و سازنده در دین را انکار می‌کنند. از سوی دیگر، مدعیان دین‌مداری، از طیف‌های متفاوت، هر نوع قرائت و تفسیری از دین را که با دیدگاه‌های…

روشنفکر دینی همان روشنفکر دیندار است

مقاله
 حسن یوسفی اشکوری: حرف این است که هر گروه روشنفکری به مقتضای اهداف و تخصص خود کار اختصاصی می‌کنند و در نهایت همه آهنگ یک سرزمین دارد: سرزمین موعود رهایی انسان و به طور خاص جامعه ایرانی (و در مورد روشنفکران دینی جوامع اسلامی نیز) از بیماری عقب ماندگی و…

آیا روشنفکری دینی همان روشنفکری دین‌داران است؟

مقاله
 یاسر میردامادی: در این نوشتار می‌کوشم، به نحوی فشرده، نشان دهم که بر خلاف تلقی برخی صاحب‌نظران، «روشنفکری دینی» همان روشنفکری دین‌داران نیست، زیرا: اولاً دلایلی که به سود این تلقی (یکسان‌انگاریِ روشنفکری دینی با روشنفکری دین‌داران) اقامه شده دلایلی قابل دفاع نیست. ثانیاً استدلال‌هایی که علیه تلقی بدیل -که…

روشنفکران معاصر به روایت سید حسین نصر

سید حسین نصر
  حسین دهباشی و همکاران: متن حاضر بخش بسیار کوچکی از کتابِ «حکمت و سیاست»  است که حاوی خاطرات  سیّدحسین نصر  است و خوانندهءمنصف لابد درنظر خواهد داشت که برای درک و داوری درست در مورد نظرات ایشان شایسته است منتظر انتشارکتاب هفتصد‌و هشتاد‌وپنج برگی«حکمت و سیاست» باشد. این کتاب،…